หลายคนคิดว่าแค่เก็บอาหารไว้ในตู้เย็นก็ปลอดภัย แต่แพทย์เตือนว่า ตู้เย็นช่วยชะลอการเน่าเสีย ไม่ได้หยุดการเปลี่ยนแปลงของอาหารทั้งหมด หากเก็บไว้นานเกินไปแล้วนำมาอุ่นกินซ้ำ อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพ โดยเฉพาะระบบหัวใจและหลอดเลือด
สามีภรรยาป่วยพร้อมกัน เพราะนิสัยการกินเหมือนกัน
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบประสาทในประเทศจีน เล่าถึงกรณีของสามีภรรยาคู่หนึ่งที่มีอายุต่ำกว่า 60 ปี และเข้ารับการรักษาด้วยโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) ในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน
หลังสอบถามพฤติกรรมการใช้ชีวิต พบว่าทั้งคู่ไม่สูบบุหรี่ ไม่ดื่มหนัก และไม่ได้นอนดึกเป็นประจำ แต่มีนิสัยอย่างหนึ่งที่เหมือนกัน คือ มักเก็บอาหารไว้ในตู้เย็นหลายวัน แล้วนำมาอุ่นรับประทานซ้ำ
แพทย์จึงเตือนว่า แม้อาหารจะยังดูปกติ แต่เมื่อเก็บไว้นาน คุณภาพของอาหารอาจเปลี่ยนไป และการรับประทานเป็นประจำอาจเพิ่มปัจจัยเสี่ยงต่อโรคเรื้อรังได้
1. เนื้อสัตว์ที่อุ่นซ้ำหลายครั้ง
ไม่ว่าจะเป็นหมูพะโล้ ไก่ทอด ไส้กรอก หรืออาหารประเภทเนื้อต่าง ๆ ที่เก็บไว้หลายวันแล้วนำมาอุ่นซ้ำ
เมื่อไขมันถูกอุ่นหลายครั้ง อาจเกิดการออกซิเดชันของไขมัน ทำให้เกิดสารประกอบบางชนิดที่อาจส่งผลเสียต่อหลอดเลือด หากรับประทานเป็นประจำในระยะยาว
ผู้เชี่ยวชาญจึงแนะนำว่า ควรแบ่งอาหารเป็นมื้อ ๆ ตั้งแต่แรก และหลีกเลี่ยงการอุ่นซ้ำหลายครั้ง
2. ผักใบเขียวที่ปรุงสุกแล้วเก็บไว้นาน
ผักอย่างผักโขม คื่นช่าย หรือผักใบเขียวบางชนิด หากปรุงสุกแล้วเก็บไว้หลายวัน ก่อนนำมาอุ่นรับประทาน อาจมีการเพิ่มขึ้นของไนไตรต์ในบางสภาวะ
แม้ไนไตรต์ไม่ได้ทำให้เกิดโรคหลอดเลือดสมองโดยตรง แต่ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่า ควรรับประทานผักที่ปรุงสุกใหม่ ๆ เพื่อคุณค่าทางโภชนาการและความปลอดภัยที่ดีกว่า
3. อาหารประเภทแป้งที่แช่ตู้เย็นเกินหลายวัน
ขนมปัง ซาลาเปา หมั่นโถว หรือขนมที่ทำจากแป้ง หากเก็บไว้นานเกินไป โดยเฉพาะเมื่อเก็บไม่ถูกวิธี อาจเกิดเชื้อราที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า
เชื้อราบางชนิดสามารถสร้างสารพิษ เช่น อะฟลาทอกซิน ซึ่งเป็นสารที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ โดยเฉพาะตับ
หากพบว่าอาหารมีกลิ่น สี หรือเนื้อสัมผัสเปลี่ยนไป ควรทิ้งทันที
ตู้เย็นไม่ใช่ "เครื่องหยุดเวลา"
แพทย์ย้ำว่า หลายคนเข้าใจผิดว่าการแช่ตู้เย็นทำให้อาหารปลอดภัยไปตลอด แต่ในความเป็นจริง ตู้เย็นเพียงช่วยชะลอการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์บางชนิดเท่านั้น
ไขมันยังคงเกิดการเสื่อมสภาพ โปรตีนยังเปลี่ยนแปลง และแบคทีเรียบางชนิดก็ยังสามารถเพิ่มจำนวนได้ แม้จะช้ากว่าอุณหภูมิห้อง
ยิ่งหากเก็บอาหารไว้นานหลายวันแล้วอุ่นซ้ำเป็นประจำ ก็อาจทำให้ร่างกายได้รับสารที่ไม่พึงประสงค์สะสมในระยะยาว
วิธีเก็บอาหารให้ปลอดภัยมากขึ้น
ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่า
- ปรุงอาหารในปริมาณพอเหมาะ
- หากมีอาหารเหลือ ควรแช่เย็นภายใน 2 ชั่วโมงหลังปรุง
- รับประทานอาหารที่แช่เย็นให้หมดภายใน 2-3 วัน
- อุ่นอาหารให้ร้อนทั่วถึงก่อนรับประทาน
- หากอาหารมีกลิ่น สี หรือรสชาติผิดปกติ ควรทิ้งทันที
สรุป
การเก็บอาหารไว้ในตู้เย็น ไม่ได้หมายความว่าจะปลอดภัยเสมอไป โดยเฉพาะอาหารที่เก็บไว้นานหลายวันและนำมาอุ่นซ้ำหลายครั้ง
แม้อาหารเหล่านี้ไม่ได้เป็นสาเหตุโดยตรงของโรคหลอดเลือดสมอง แต่การรับประทานอาหารที่ไม่สดใหม่เป็นประจำ ร่วมกับปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง และการไม่ออกกำลังกาย อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือดได้
การเลือกรับประทานอาหารที่สดใหม่ เก็บรักษาอย่างถูกวิธี และไม่เก็บไว้นานเกินไป ยังคงเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการดูแลสุขภาพในระยะยาว.